il Chardun

revista  rumantscha independenta

CH - 7559 Tschlin

fon 081 866 36 76

IBAN CH

06/2014

Il digital          

Jacques Guidon

 

Avaunt ün pêr dis d'heja gieu ün specialist per peis. Quel m'ho propi secco la gloria. Segner cher!

Ün tip agito scu üna pierla. El manipulaiva vi da l'apparat scu sch'ünguotta nu füss. Eau svess d'he nempe ün respet diabolic da que monster. Ma el, Dieu perchüra e dosta, vaiva do maun la mür e giaiva da piz a chantun cun quella. Quella sagliuttaiva insü ed ingiò sülla lastra, invi ed inno scu la lavina. Eau eira gnieu tuot confus.

.

Peter Zuse, ho dit cha nun exista üngün prievel, cha'l computer dvainta umaun, ma percunter, cha l'umaun dvainta qualchosa scu ün computer.

 

Eau vaiva gieu fat üna da mias solitas baschattas cun schmacher la fosa tasta, tant cha que ho do ün sgurdibel enorm aint il dadains, u, meglder dit, aint illa böglia dal s-chierp. Il striun supporter ho bod gieu agüsto la fatschenda.

 

Cur ch'eau al d'he dit, cha que am pera ün pô bundaunt, dschains exagero, ils 180 francs per quels 10 minuts, schi sto'l cò, quist standerlun, e sfrigna per me aint.

"Che? Ê'l viedi sü da Susch e giò? Que es, insomma, que es la tariffa....! Be ch'El sapcha!"

La prosma vouta po'L fer asvess!", ho'l auncha agiunt, "El chi nu so faquint niauncha che cha que es il Google e'l Wikipeda e'l Zatoo e'l Twitter e'l Scanner,e'l Firefox ed ün Navigator.." Eau eira gnieu tuot stuorn.

Cur ch'eau d'he darcho piglio ils mauns davent da las uraglias d'heja auncha udieu "Twitter e..."

"Che cha que es ün Zwitter, que se eau alura!"

Cò ha'l stuvieu rir dad ot, na sgiandaflo ho'l.

"Apunta, apunta, El es ün immigrant, apunta!"

"Che, eau... ün immi..gra...nt? Ea,,, eau, ün immigrant?" Ch'eau sun naschieu e trat sü co, e ch'eau d'he vivieu co tuot ma vita... ün immigrant!. Ma El vo intuorn la pütta, per las palingornas!"

Eau d'eira gnieu tuot agito, eau..! Na ch'eau vess qualchosa cunter ils immigrants, stögli propi dir!

 

"Ch'El as quieta tauntüna! El es tuot sblech...! Ma el es tuottüna ün tel, ün immigrant, ün "Digital Immigrant", s'inclegia.

"A....! Ün... Che?  Digital? Ho que dachefer qualchosa cun la digitalis, insomma, cun la flur dancler?"

E darcho ho'l cumanzo a sgiandafler. E guardand per me aint ho'l dit, quel spizzöl dal trenta:

"Na, na cun la flur dancler nun ho El üngüna sumglientscha, il pü da tuot cun üna spassida."

Eau am d'he lascho cruder sün mia chadregia dal PC.

 

"El, sar Titschun nu stu piglier que uschè per stigl. Eau al vögl declarer. Nus da l'informatica numains a quels chi creschan sü culs nouvs meza da comunicaziun "Digital Natives" ed als oters, a quels d'üna.... cu lessi dir, hei, (el m'ho examino da pè a cho!) d'üna tscherta eted, apunta, "Digital Immigrants". Ecco! A do dafat "Digitals Sans Papiers".

 

È'l uossa cuntaint?"

 

El am dumonda auncha sch'eau saja cuntaint d'esser ün da quels immigrants... cu lessi dir? - immigrants... suotsviluppos, il sfrunto.