il Chardun

revista  rumantscha independenta

CH - 7559 Tschlin

fon 081 866 36 76

IBAN CH

07/2014

Il muond our d’vista da l’aglia         

 

Uossa es darcheu rivà il temp, cha l’aglia tira vers saira seis girs ot sur il cumün e profita dal curraint d’ajer chod. Quist on es ella o el be sulet(t)a, chi sa, ingio chi’d es il partenari respectiv la partenaria? Eu giod da tilla observar ed eu sun ün pa invilgius pervi da seis privilegi, dad esser ün'aglia. Da nun as stuvair s'occupar dal esser uman, schabain, cha eir l’aivla vain confruntada culla vita moderna e cul svilup dal homo sapiens.

Eu m'imagin, che chi pudess tuot passar tras il cheu da quist utschè majestus, voul dir sur da che ch’el as dà da buonder, cun che problems cha l’uman as sfadia. Interssanta füss sco prüma sainz'oter la dumonda, co cha’l muond guardess oura hoz scha l’aglia e tuot las bes-chas vessan fat tras il listess svilup sco l’uman, voul dir, scha l’aglia as vess derasada e multiplichada sco l’uman, vess sguazzà las medemmas quantitats da resursas, svilupà las listessas agressiuns ed invià la listessa vita virtual-digitala. In seguit ün pêr impissamaints ch’eu projectesch sül pensar la l’aglia intant ch’eu tilla observ: Che disch ella sur dal flüss d’infuormaziun chi innuonda l’uman modern. L’oblig, d’esser al curraint da tuot quai chi capità sül muond, pel solit comunichà in fuorma negativa, minchatant trafilà cun novitats, informaziuns sainza dubi positivas. Per exaimpel, cha Christa Rigozzi haja uossa chavels da culur brüna, cha l’index da las aczias saja darcheu creschü per 0,1 %, chi vegna bainbod sül marchà darcheu üna versiun nouva dal iPad, cha Michelle Hunziker haja darcheu chattà a seis hom dal sömmi. Da tschella vart füssa cuntaint d’esser l’aglia per nu stuvair dudir e’m turmantar cullas novitats negativas, chi nun han insè da chefar cun mai svessa. Che m’impossa, schi vegnan prodottas armas sainza fin – e’l listess mumaint plont sur da guerras. O la spada da Damokles chi imnatscha il clima – ed ingün nu para da's far bler landroura. L’aglia nu sto neir na cuorrer davo als raps per pudair viver. Da temp in temp pisserar per ün bun toc pavel e cumbatter pel revier. Ma ingüna chatscha per amur da lavur, titels, recugnuschentscha, possess e pussanza. L’aglia svanischa davo la muntogna ed eu am surlasch darcheu al gir dal di.

 

 

 

CASA