08/2014

Perche cha la gastronomia patescha:

ils temps s’haun müdos                        

 

„La gastronomia patescha – minchataunt eir pervi da se stess“.  Quist eira il titul d’ün artichel aint illa „Südostschweiz“. Nus legiains adüna darcho sur da quist tema e nus vzains in nossas vschinaunchas il seguaint: bgers restorants sun svanieus, a Silvaplauna p.ex. set da nouv düraunt ils ultims ans. Il tema cumpera adüna darcho aint ils divers mezs da massa ma pel solit vegnan numnos be ils motivs üsitos: (memma) numerusas prescripziuns e scumands, cuosts (memma) ots e problems structurels, il cunfin da promils chi’d es gnieu sbasso e’l scumand da fümer.

Ma ad es nos möd da viver chi s’ho müdo massivamaing. Perque nun es que uschè important scha’l tarif da l’imposta sün la püvalur es pü bassa per butias da mangiativas ed impraisas da take-away cu pels restorants . Ils cliaints potenziels (e las cliaintas) sun ieus al main e diminuaron auncha in avegnir. Perque seguan cò ün pêr impissamaints:

 

  • Quaunts restorants drouva vairamaing hozindi üna vschinauncha da turissem? Sü cò haun tuot las seguondas abitaziuns üna chadafö. Quists giasts paun dunque cuschiner asvessa.

  • Scha’l bap giaiva zieva la lavur auncha a piglier ün süerv al tavulin schi vo el hoz tar la canorta a piglier ils iffaunts e zieva vo’l dalum a chesa.

  • Internet invezza dal tavulin?

  • Impè dad ir la saira a gimnastica u a musica ed in seguit auncha a l’ustaria as passainta la saira davaunt la televisiun.

  • Per cuschiner ün bun past as druvaiva pü bod auncha uras. Hoz as chatta tuot las ingredienzas da buna qualited, in purziuns adattedas e bain preparedas u perfin scu menü inter e prodot mezglivro tals grossists.

  • Paunins pü u main fras-chs, salatas las pü diversas – inclusiv sosas e furchettas imballedas separedamaing – nu’s po hozindi cumrer be tar las staziuns, dimpersè eir tal Volg u tal Coop in vschinauncha. As tschanter sül baunchin in vicinanza u sün quel cun la pü bella vista, quelo faun hoz ils manuels düraunt la posa da mezdi ma eir ils turists in viedi. Pü d‘ün umaun voul e po manger hoz cur ch’el ho fam u temp. Dunque mangia el viepü d’inrer i’l restorant. Almain a mezdi e cur ch’el stu pajer asvessa…..;-)

  • Allergias – a chesa se eau precis che ch’eau met aint il past al restorant stögl eau m‘infurmer per cha nu saja magari aint qualchosa ch’eau nu cumport.

  • Chi chi preferescha pasts vegetarics u perfin vegans nu chatta guera üna spüerta chi fess cuvaida.

  • Nischas – dschains cha que ch’eau cuschin gugent saja il raclette u il fondue (que füss per uschedir mia nischa): Quaunta glieud in vicinanza ho cuvaida da manger pü u main suvenz fondue u raclette? E che d’heja da servir a glieud chi nun ho gugent chaschöl? Eau chi nu mang üngün pesch se precis in chenüns restorants da pesch ch’eau chat qualchosa adatto per me.

     

    Per las usteras nun es guera pussibel da fer frunt a tuot quists müdamaints. E pels usters neir na.

     

    Anna

il Chardun

revista  rumantscha independenta

CH - 7559 Tschlin

fon 081 866 36 76

IBAN CH