10/2014

Paradox           

 

Avon curonta onns,  cu l’industria d’energia era silla tscherca dallas davosas reservas dad aua ch’ins havess aunc saviu tschaffar per far forza electrica ordlunder ed ins era medemamein vidlunder da maximar la producziun d’energia atomara, da gliez temps smanatschav’ins pli u meins mintga di cun il scenario da casas nunscaldablas, stanzas stgiras e maschinas sclaussas ord munconza d’energia. Perquei er’ei buca fetg popular da quei temps dad esser critics visavi quels projects d’explotaziun che pruevan sco bulius ella humiditad.

Veramein, il consum d’energia ei carschius denton en Svizra e globalmein, ed el crescha vinavon. Sco ina fom nuncuschentabla. La producziun en quei cass era. Bein discuoran ina aunc bugen  d’ina crisa d’energia, mo sche quei ei aschia fuss ei da tematisar explicitamein la surabundonza da tala silla fiera internaziunala. Il meglier mussament persuenter furnescha il svilup dils prezis per l’energia ch’ei curdaus successivamein sin in nivel schi bass sco aunc mai. Las fatschentas che vendan electricitad sesentan sfurzadas da far offertas nundetgas a lur clients (cunzun sche quels san garantir ch’els retraigien ils proxims onns in quantum empau en uorden). Aschi bienmarcau eis ei aunc mai stau da sfarlatar electricitad!

Tuttina, il clom per lubientschas e cunzun per susteniment dall’explotaziun dallas auas -  da quels paucs tschancuns che cuoran aunc libramein – quel ei derasaus ellas altezias da nies cantun da muntogna en bia tgaus sco sch’ei fuss semidau nuot ed ins saves reprender ils recepts e las parolas d’inagada. La proposta la pli surprendenta ei quella da subvenziunar era ovras hidraulicas pli grondas. Pia turnar alla rendita cun augmentar las capacitads da producziun. Mo aschia sappien ins „spindrar“ il proxim temps l’energia hidraulica (che vala tuttenina per se sco ina dallas  pli ecologicas). Detg cun auters plaids: Ussa che l’Europa vegn inundada dad energia da bienmarcau – bia energia che deriva naturalmein da fontaunas fetg problematicas sco ovras da cotgla ed implonts nuclears, era favoreivlas en lur menaschi grazia alla finanziaziun che vegn per gronda part dil maun public! – ussa nescha l’idea ch’ei seigi era da subvenziunar considerablamein l’energia hidraulica. 

Tgei che daventa sche la surproducziun vegn aunc pli gronda, san ins s’imaginar senza vuler esser expert. Ins savess era s’imaginar in concept da promoziun cun in spert veramein alternativ ed orientaus viers il futur. Mo en ina regiun ch’ei aunc adina aschi dependenta dallas societads grondas d’electricitad para quei paradox buca da disturbar da num.

 

Cristian Collenberg

il Chardun

revista  rumantscha independenta

CH - 7559 Tschlin

fon 081 866 36 76

IBAN CH