il Chardun

revista  rumantscha independenta

CH - 7559 Tschlin

fon 081 866 36 76

IBAN CH

12/2014

Adüna amo noscha conscienza!           

 

Leger invezza da lavurar, quai d’eira da nos temp  ün puchà. Schi, perfin far stinv d’eira ün puchà specialmaing schi’s legiaiva eir amo sperapro. Perquai as staiva minchatant profitar da l’occasiun ed ir sün charpenna, be a dascus. Sü là eiran cudeschs gross e gronds, gazettas amo da l’ultim secul liadas a cudeschs. Gartenlaube as nomnaivan las gazettas chi cumparivan üna vouta l’eivna. Eu n’ha amo la Gartenlaube dal 1881 sün mia curuna da cudeschs. Aint in quels cudeschs as chattaiva romans in cuntinuaziun. Ün vaira kitsch, scrit da la Marlitt e da la Courts Mahler. Scha mamma clomaiva d’eira da star pit, ingün nu savaiva ingio cha Dina vaiva tut via.

La stà dürant il far cun fain m’algorda cha la Bündner vaiva aint il Fögliet il roman da Jeremias Gotthelf „Ueli der Knecht“. Eu gniva adüna a chasa a mezdi dal far cun fain e nu pudaiva spettar il mumaint fin cha la gazetta d’eira libra eir per mai per gnir a savair co cha l’istorgia cuntinuaiva. Meis bap squassaiva be il cheu:“ Tuotta di è’la vi dal far cun fain e nu voul far oter co leger ün’istorgia sur da paurs e paurarias!“

Hozindi nu’s stoja plü spettar sülla Bündner. (Istorgias cun „cuntiunaziun segua“ nu vegnan sà na plü publichadas). Hozindi nu’s douvra gnanca plü cudeschs per pudair leger. Meis figl m’ha manà ün bel di ün stic pel computer ed ün e-reader. 1700 different cudeschs eiran sün quel stic. Na ch’eu vuless leger tuots ma fich blers n’haja fingià let. Uossa n’haja stuvü cumprar ün nouv e-reader, il vegl d’eira ruot. Ün e-reader nu tegna plü uschè lönch sco üna maschina da cusir). Il nouv es plü modern, el indichescha chenüns cudeschs ch’eu n’ha fingià let e specialmaing quantas uras ch’eu n’ha fingià  let!

Eu nu tradisch, la noscha conscienza da la giuventüna nu svanischa a tuottavia! Gnanca cur chi’s va vers ils ottanta.

 

Baldina