il Chardun

revista  rumantscha independenta

CH - 7559 Tschlin

fon 081 866 36 76

IBAN CH

11/2012

IL REFERENT              

 

Cun tschoffan

el spüda

chadainas nteras

da pleds

malinclegiantaivels ad

uraglias

ignorantas

 

 

AVRIGL - MAI          

 

Las ericas

bod sfluridas

terrain sdret

bröl mez sech

e patütsch s-chalmanà

rabüttan

in svampadas plainas

aromas dutschs

da nouva vita

 

 

DUMONDA                

 

O profuondità

da l'orma

ingio cha ingün

ögl d'uman

nu po penetrar - - -

es là'l misteri

da la vita?

 

 

IL TEMP            

 

Sco la lavina

sfrenada

chi's roudla furiusa

giò per las gravas

passa il temp

e's repeta

in algords

chi roudlan darcheu,

as movaintan

e sdarlossan

las doluors

fingià nattadas

 

 

Robert Luzzi:

es nat als 12 lügl 1927 a Lü ingio cha seis bap eira magister e paur.

Davo il seminar da magisters a Cuoira ha el dat scoula a Zezras, Thalkirch, Lü e Sta. Maria.

El es mort als 1. avuost 1997 a Lüsai.

 

Poesias: Il referent/Avrigl – Mai/Dumonda/Il temp

Our da: Larschöla, 1975, Flur da tschirescher, 1978Idiom: Vallader

TOP MEMORIA, vol. 1, Lirica rumantscha Miss a dispusiziun da Radiotelevisiun Svizra Rumantscha RTR

 

 

 

 

 

 

10/2012

ASCHERS D'UTUON      

 

Cha l'utuon saja qua han ils aschers

vuglü surtour ils prüms dad annunzchar,

e mincha singul bös-ch, d'intanter blers,

tschercha d'esser sgiaglià plü co seis frar

 

Lur föglias cotschnas d'sang o d'rom

brünaint,

gelguas sco l'or in tuot sa variaziun,

al bös-ch fan viver ün glorius mumaint

e'l laschan lura nüd a l'abandun.

 

 

IL BANC DA SAR PLASCH                  

 

Sül banc avantporta sar Plasch es

tschantà,

el füma sa püpa cuntaint e bea;

da blers ans our d'Frantscha in patria

s'retret,

 

mo'l buonder da vegl cafetier al man-

tgnet.

Uschè, chi chi passa il sach sto svödar

(plü pac o plü bler sa minchün da

quintar);

quai va tuottadi sco ün vaira muglin,

danövs cha quel mola, da gröss e da fin

 

Sül tard, cur sar Plasch es a cuz aint in

chà,

han giuvens e giuvnas il banc reservà;

allegras bratschadas ün'vezz'a passar,

pro'l banc tuot chi‘s ferma, cun ir o

tuornar.

 

Ün ultim pêret es restà inavo,

cumbain s'han dit prunas, nu s'han dit

amo

lönch brich nö avuonda, ed uossa in

pasch

profitan d'la posa sül banc da sar Plasch

 

Nu passa plü orma, els sun be sulets

e's quintan suot vusch tuot lur milli

dalets,

mo quai ch'els eir scuttan in not e

s-chürdüm,

stat sgürs cha il banc nu disch our cun

ningün.

 

 

FIDELTA                  

 

Be scha'l poet rest'a sai svess fidel,

po l'emoziun sflurir in poesia

ed as transmetter cun la simpatia,

uond'invisibla, d'ün uman a tschel.

 

Ed amo sto vantüra cumpagnar

seis vers a lur destin, malsgür davaira.

ll cour ingio quels vegnan a's posar

nu das-ch'esser da marmel, ni da tschaira,

 

mo cour vivaint e ferm, cour chi pustüt

seis ideal sco poppa d'ögl perchüra

e poesia tegn'in salv sco früt

chi pür lönch davo clet plan sieu madüra.

 

Peider Lansel

es naschü als l5 d'avuost 1863 a Pisa. Scoulas a Sent, Cuoira e Frauenfeld.

Cun 16 ons in affars da famiglia illa Toscana; as retira dals affars dal 1906.

El as dedichescha a la cultura rumantscha sco poet, ramassader da chanzuns e cudeschs e sco defensur dal linguach rumantsch.

 

Poesias: Aschers d’utuon / Il banc da sar Plasch / Fideltà.

Our da: Ouvras da Peider Lansel, tom 1, Ediziun da l’Uniiun dals Grischs e da la Lia Rumantscha 1966.Idiom: Vallader

 

 

 

 

 

 

09/2012

Larschs                     

 

Larschs

mellans

flammas

d’or

inchauntan

mieu ögl

 

In quel

mumaint

croudan

aguoglias

 

 

Il spler                   

 

Eu invilg

quel

spler

chi’s

placha

sülla

palma choda

da tieu

maun

 

El at

charezza

cun elas

da vaider

 

 

Sunasencha            

 

Chaunt

da sains

 

Sunasencha

 

Tuot tascha

 

Tuot dvainta

Quiet

 

 

Papavers              

 

Papavers

da saida

iglümnan

l’üert

da mieus

sömmis

 

Papavers

flureschan

sur sted

 

 

Irma Klainguti

es naschida a Zuoz als 25 meg dal 1917.

Ella ho passanto trais ans üna scoula superiura a Turich ed ho frequento lecziuns a l’universited.

Zieva ün an da scoulaziun in ün ospidel d’iffaunts ho ella fat il seminari da mussedras e ho mno fin dal 1942 la scoulina da Samedan.

Ella es morta als 30 gün dal 2000 a Zuoz.

08/2012

Staila da la saira            

 

Ögliada

vers

il

firmamaint

 

Nair

vöd

 

Culla

glüschainta

blocca

 

Glüscha

ad ün

glüschir

 

Pigliain

sia

glüschur

 

 

Venderdi sonch              

 

Crucifichà

est gnü

tras

cuolpa nossa

 

Tia buntà

es infinita

e

muossa

la via pro Tai

ad

ün per ün

 

 

Maria Arquint-Bonorand

Es naschüda als 8 favrer 1932 ad Ardez.

Ella ha frequentà la scoula da commerzi e la scoula da chürunzas dad amalats a Turich.

Ella es statta maridada ed ha abità a Cuoira fin tar sia mort als 13 mai 1998.