In Pacs Pleds

Il CHARDUN oriund es nat dal 1971 sco revista mensila (cun in media 32 paginas). El es cumparü fi n l’on 1991, dimena dürant 20 ons. Daspö l’avrigl 2004 cumpara’l mincha mais in fuorma fermamaing redütta : üna pagina da gazetta in « La Quotidiana » e sco Chantun dal CHARDUN illa “Posta Ladina/Engadinerpost” (ün quart pagina – daspö d’incuort duos jadas al mais). Il nouv CHARDUN nun es dimena plü üna revista, dimpersai be plü ün supplemaint da las duos gazettas manzunadas.

Fingià il nom «Il CHARDUN» declera il cuntegn spiertal da quist organ e seis cuntgnü : satira e caricatura. Sco revista satirica vaiva’l gnü divers antecessuors, chi per part vaivan bainschi gnü be cuorta vita: ”L’aurora d’Engiadina”, “Il Republican”, “Il Progress” (da la libertà) e “L’utschella”.

Il motiv per metter ad ir quista revista: I’ls ons 70, cur cha’l “boom” dal turissem vaiva cumanzà a periclitar dafatta quellas regiuns rumantschas amo tant inavant intactas, nu vess la pressa rumantscha (per nu far eventualmaing bua als inserents) pudü spordscher üna plattafuorma a l’opposiziun da quist svilup per s’exprimer. Dimena ha’la stuvü s-chaffi r ün agen organ.

Nossa revista satirica spordschaiva però eir trategnimaint: istorgias cuortas, ingiavineras, artichels cun da tuottas sorts tematicas, recepts indigens; ons a la lunga ha’la dafatta publichà glistas cun plazzas da lavur (in terra rumantscha – per …Rumantschs!)

L’editur es stat ed es amo adüna ün pitschen collectiv plü o main militant. Ün adversari da nossa revista vaiva scrit illa pressa tudais- cha (BT 10 schner 1990), ch’el nu sapcha quant gronda cha quista “Untergrundarmee” saja.
Ils abunents: Nossa revista ha gnü intuorn dad 800 abunents. Ella gniva letta i’s pudess dir – manüdamaing eir da quels chi nu tilla “pudaivan” abunar. A congualar cun otras revistas da simil gener d’eira il % d’abunents tuottafat considerabel: apunta, a congualar cul “Nebelspalter” p.ex. , cul “Punch”, cul “Puck”, cul “Canard enchaînè” e faquint dafatta cun las revistas russas davo la perestroika: il “Crocodil” da la Georgia, “La rizza” da l’Aserbaidschan, “Il paiver” da l’Ukraina, “L’urtia” kirgisa, “La spina” dal Turkmenistan, “Il scorpiun” tatar, “il tavan” dal Kasachstan e “La triainza” in Baschkiria (titels autentics, baininclet, quintats sü be per rier!)

Activitats lateralas: « Ils Chardunists » s’ingaschan ün pa dapertuot. Els s’han partecipats a podiums, a discussiuns cuntradictorias, els han dat intervistas e tgnü referats.Ediziuns : « Il CHARDUN » funcziuna eir sco modesta chasa editura. Nossas ediziuns vegnan preschantadas in ün choten special da quista pagina.

JG

La giazetta in fuorma da palperi es cumparüda a partir da l’on 1971 infin l’on 1991. A partir da l’on 2004 fin l’on 2015 es ella cumparüda online, eir mincha mais cun üna nouva ediziun. A partir da l’on 2015 es la giazetta gnüda sepulida e’l CHARDUN es restà üna chasa editura chi venda cudeschs, impustüt la Padella.

Als 17 october 2017 ha Angelo Andina surtut ils drets dal CHARDUN da Jacques Guidon. A partir da l’on 2022 es la pagina d’internet gnüda cumbinada cun quella dad Angelo Andina ed i cumparan darcheu da temp in temp artichels da diversas auturas e da divers auturs.